SIMBOLI I ALATI U SLOBODNOM ZIDARSTVU

UVOD — JEZIK KOJI PREVAZILAZI REČI

Slobodno zidarstvo je u svojoj suštini jezik simbola. Tamo gde reči postaju nedovoljne — gde filozofska istina, moralna pouka ili duhovna vrednost ne mogu biti u potpunosti izražene

• rečenicom — simbol preuzima ulogu. Masonski simboli nisu ukrasi ni šifre koje treba

dešifrovati; oni su živi alati razmišljanja koji svakom bratu govore na drugačiji način, u skladu sa stepenom njegovog duhovnog i intelektualnog razvoja.

• Većina masonskih simbola potiče iz operativnog zidarstva — zanata graditelja katedrala i

hramova. Kada se masonerija u 17. i 18. veku transformisala od fizičkog zanata u filozofski sistem, alati su zadržali svoje forme, ali su dobili novo, dublje značenje. Ono što je zidar nekad koristio kamenu, slobodni zidar danas koristi sopstvenom karakteru i duši.

• „Slobodni zidar je graditelj — ne od kamena i maltera, već od sopstvenog bića.

• Njegovi alati su simboli, a hram koji gradi — to je on sam."

I. TEMELJNI SIMBOLI SLOBODNOG ZIDARSTVA

1. ŠESTAR I UGLOMER — Najprepoznatljiviji masonski simbol

Šestar i uglomer su centralni simbol slobodnog zidarstva, gotovo uvek prikazani zajedno, ponekad sa slovom G u sredini.

• ŠESTAR predstavlja duhovno načelo — nebesko, beskonačno, kružno. Zidar ga koristi za

iscrtavanje kružnica i merenje jednakih rastojanja. U spekulativnom zidarstvu, šestar simbolizuje razum, disciplinu i sposobnost postavljanja granica sopstvenim strastima. On podseća slobodnog zidara da ograniči svoje postupke unutar kruga dužnosti prema Bogu, bližnjima i sebi.

• UGLOMER predstavlja materijalno načelo — zemaljsko, konkretno, uglasto. Koristi se za

pravljenje pravih uglova, osnov svake solidne gradnje. Simbolizuje moralnu ispravnost, pravednost i poštenje u svim životnim situacijama. „Živeti prema uglomu" znači živeti časno i pošteno.

SLOVO G koje se često pojavljuje između šestara i uglomedra ima dvostruko značenje:

• ono stoji za Geometry (Geometrija) — nauku koju su stari graditelji smatrali temeljem
• svih znanja — ali i za God (Bog) ili Grand Architect of the Universe (Veliki Arhitekta

Svemira), princip vrhovnog reda i mudrosti koji prožima masonsku filozofiju.

Kada su šestar i uglomer prikazani zajedno, njihov međusobni položaj nosi značenje:

• — Uglomer iznad šestara: materijalno nad duhovnim — čovek koji još nije u potpunosti

ovladao sobom (stepen učenika).

• — Šestar iznad uglomedra: duhovno nad materijalnim — uravnoteženost ili prevlast

unutrašnjeg nad spoljašnjim (viši stepenovi). — Isprepleteni podjednako: savršena ravnoteža između duha i materije.